ABL

Thấu kính gắn ở mũi máy bay của hệ thống laser không lực ABL

Chống tàu ngầm kiểu Ý

Hiện nay ngày càng có nhiều nước xem tàu ngầm điện-diesel là một lựa chọn tốt để phòng thủ. Tuy vậy, bản thân nó cũng là một vũ khí tấn công rất nguy hiểm, chủ yếu vì nó cực kỳ yên lặng, nhất là khi được trang bị AIP. Do đó, khi mà số nước sở hữu tàu ngầm diesel-điện ngày càng tăng thì việc phát triển khả năng chống lại nó cũng là một nhiệm vụ cấp bách. Một trong những ví dụ tiêu biểu trên thế giới hiện nay là hải quân Ý.

Lí do đầu tiên khiến cho hải quân Ý có nhiều kinh nghiệm trong việc chống lại tàu ngầm diesel-điện là họ chủ yếu hoạt động ở biển Địa trung hải, là nơi đặc trưng cho môi trường hoạt động chính của tàu ngầm diesel-điện. Và trong CT Lạnh, hải quân Ý được NATO giao cho đảm nhận trách nhiệm chính trong tác chiến chống tàu ngầm ở Địa trung hải. Ngoài ra, không như các cường quốc Nato khác, Ý không có tàu ngầm hạt nhân. Tất cả tàu ngầm của họ là diesel điện, nên họ rất quen thuộc với loại tàu này.

Ý có truyền thống sử dụng những tàu ngầm loại nhỏ, yên lặng. Thế hệ mới nhất là U-212A, cùng hợp tác với Đức. Nặng 1800 tấn, nó được trang bị công nghệ AIP mới nhất, pin nhiên liệu, nên cực kỳ yên lặng.

Giữa tháng 3 và 12 năm ngoái, chiếc U-212A đầu tiên của Ý, Todaro, vượt Đại tây dương trong một hải trình 13000 hải lý tham gia cuộc tập trận Conus-08. Nó tham gia rất nhiều bài tập với hải quân Mỹ. Trong đó bao gồm cả các bài huấn luyện trong quy trình kiểm chứng khả năng sẵn sàng chiến đấu của hải đội hàng không mẫu hạm Theodore Roosevelt và hải đội viễn chinh Iowa Jima. Ngoài ra, nó còn tham gia các bài tập chống lại tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Los Angeles. Kết quả cụ thể của những chiến dịch trên được giữ bí mật, nhưng trong nhiều trường hợp, thủy thủ đoàn Torado lên bờ với những 'nụ cười mãn nguyện'. Đang có kế hoạch tiếp tục lặp lại những bài tập tương tự, một dấu hiệu nữa cho thấy sự thành công của U-212A.

Với kinh nghiệm bản thân về tàu ngầm diesel-điện, Ý phát triển phương thức tác chiến chống lại nó dựa vào sự kết hợp giữa các phương tiện trên không và trên biển.

Chìa khóa ở đây là các hệ thống nhị nguyên và đa nguyên, phối hợp hoạt động chặt chẽ giữa tàu chiến nổi, trực thăng và máy bay tuần tra hàng hải.

Các cảm biến như radar hay sonar thường theo nguyên tắc đơn nguyên, nghĩa là giàn phát và thu (tín hiệu phản xạ lại từ mục tiêu) nằm chung trong 1 thiết bị. Trong hệ thống nhị nguyên, giàn thu và phát nằm tách biệt nhau trong 2 thiết bị, phương tiện khác nhau. Một ví dụ chính là các hệ thống radar tầm xa OTH.

Đối với hệ thống nhị nguyên dưới nước, giàn sonar chủ động gắn trên tàu hay máy bay phát ra tín hiệu, sóng âm khi phản xạ lại từ mục tiêu được nhận và xử lý bởi một giàn sonar thụ động trên 1 tàu hay máy bay khác.

Phương thức đa nguyên là bước cao hơn của nhị nguyên, sử dụng nhiều giàn thu và phát khác nhau. Nó cho phép áp dụng phép đo tam giác và xem xét mục tiêu từ nhiều góc độ khác nhau, nhờ đó xác định chính xác hơn bản chất, vị trí, độ sâu, tốc độ, hướng đi của tàu ngầm.

Trực thăng đóng vai trò chính trong tác chiến chống tàu ngầm của hải quân Ý là AW101, được mệnh danh là 'tàu chiến bay' vì khả năng hoạt động trong thời gian dài và tính đa năng. Nó được trang bị radar, hệ thống thám sát điện tử và quang học, nhưng quan trọng nhất là Helras, hệ thống sonar chủ động tần số thấp, 1.5Khz. Sonar trên tàu chiến chủ yếu là loại được kéo thả theo sau tàu, thay vì loại gắn trên thân tàu. Hoạt động ở tần số 0.95 - 2.1 Khz.

Phương thức tác chiến đa nguyên mà người Ý đang phát triển chủ yếu dựa vào sự kết hợp giữa Helras và các phao nổi gắn cảm biến thả từ máy bay tuần tra hàng hải.

Nhật Bản - Phòng thủ ở Senkaku

F-15J

Tranh chấp giữa Nhật Bản và TQ về quần đảo Senkaku đang khiến Nhật xem xét việc mua máy bay vận tải lên thẳng và tên lửa đạn đạo tầm 300km. Bên cạnh đó, họ còn triển khai một phi đoàn chiến đấu cơ F-15J đến Okinawa, gần Senkaku, một máy bay tiếp dầu trên không KC-767J, để bảo đảm duy trì được 2 chuyến tuần tra liên tục bên trên quần đảo. Cùng với đó là việc xây dựng một trung đoàn biệt động đổ bộ.

Quần đảo không người ở này nằm trong một khu vực có trữ lượng dầu khí rất lớn. Nhật tuyên bố chủ quyền quần đảo vào 1895, trong cuộc chiến Trung - Nhật còn TQ tuyên bố chủ quyền từ khoảng thế kỷ 15.

Học thuyết phòng thủ những vùng lãnh thổ xa của NB dựa vào khả năng có thể tái chiếm quần đảo nếu nó bị tấn công, thay vì tăng cường phòng thủ tại đó. Có 2 kịch bản được 2 cựu tướng lĩnh Nhật đưa ra.

Kịch bản đầu tiên của thiếu tướng đã về hưu Masahiro Shigemura. Theo đó, TQ sẽ cho 300 'ngư dân' có vũ trang đổ bộ lên đảo với lí do tránh bão và sau đó gửi thêm binh lính đến với lí do "cứu hộ".

Nhật Bản khi đó sẽ gửi 2 tàu hỗ trợ đổ bộ lớp Osumi, được hộ tống bởi tàu khu trục. Mỗi chiếc Osumi sẽ chở theo 2 tàu đổ bộ đệm hơi LCAC. Hải đội này sẽ triển khai tới Okinawa, đồng thời chuẩn bị sân bay Shimojishima, cách Senkuka 175km, như một căn cứ tiền phương cho máy bay chiến đấu và triển khai những khẩu đội tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS.

Với lực lượng Mỹ hỗ trợ trong trường hợp chiến tranh leo thang, Nhật sẽ oanh tạc quần đảo bằng ATACMS và bom định vị bằng vệ tinh JDAMS từ chiến đấu cơ F-2A. Tuy vậy, kịch bản này sẽ khiến cho TQ được xem như 'nạn nhân' vì sự bất tương xứng trong hỏa lực đáp trả của phía Nhật.

MLRS & ATACMS

Một kịch bản khác của Mutsuyoshi Gomi, phó đô đốc về hưu, từng là tư lệnh hạm đội cơ động của hải quân Nhật. Theo đó, vào 2020, TQ sẽ chính thức ép buộc Nhật từ bỏ chủ quyền bằng lời đe dọa chiến tranh hạt nhân. Do đó, ông này kêu gọi Nhật sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ngoài ra, Akiji Yoshida thuộc Trung tâm nghiên cứu quốc phòng cũng ủng hộ việc sử dụng tên lửa ATACMS, được kết hợp với UAV để tạo thành 'tổ hợp trinh sát - tấn công'. 36 giàn phóng tại 7 vị trí khác nhau có thể bao phủ cho toàn bộ vùng lãnh thổ và lãnh hải Nhật, có thể tấn công cả mục tiêu 'cứng' và mục tiêu 'mềm' với nhiều loại đầu đạn.

Bên cạnh đó, yêu cầu về việc triển khai nhanh binh lính tới các đảo ở xa đòi hỏi phải có máy bay vận tải lên thẳng. Hiện chỉ có duy nhất chiếc máy bay chong chóng xoay V-22 là đáp ứng được các yêu cầu kết hợp giữa sức chở, tốc độ và sự linh hoạt. Chúng sẽ hoạt động trên 3 chiếc Osumi, 14000 tấn hoặc 2 chiếc Hyuga mới.

Còn trung đoàn biệt động đổ bộ được thành lập năm 2002, huấn luyện chung với thủy quân lục chiến Mỹ để học các chiến thuật đổ bộ bí mật. Trong tương lai, đơn vị này có thể chính thức trở thành một đơn vị thủy quân lục chiến chính quy.

Osumi

ATACMS là tên lửa đạn đạo chiến thuật của lục quân Mỹ. ATACMS-1 chứa 950 đạn con, tầm bắn 165km. Loại 1A giảm lượng đầu đạn và tăng tầm 300km, có gắn thêm dẫn đường vệ tinh. ATACMS có thể được bắn từ hệ thống pháo hỏa tiễn MLRS hoặc HIMARS.

Osumi là một tàu chở trực thăng của hải quân Nhật, hoạt động từ 1998. Nó được thiết kế để chở theo 1 tiểu đoàn 330 người cùng 1 đại đội xe tăng 10 chiếc. Thủy thủ đoàn 135 người, tốc độ tối đa 22 hải lý/h. Nó có thể chở theo 2 trực thăng Chinook CH-47J và 2 SH-60J. Vũ khí phòng vệ gồm 2 súng phòng không Phalanx.

Hải tặc tấn công

Đoạn video mô tả cảnh tàu chở hàng Liberty Sun của Mỹ bị hải tặc Somali tấn công hồi tháng trước khi đang chở hàng cứu trợ tới Kenya. Con tàu đã thoát được thành công nhưng bị hư hại do RPG và súng máy của hải tặc.

Đoạn clip được công bố bởi công ty Liberty Maritime, chủ sở hữu con tàu. Chủ tịch của hãng vừa yêu cầu QH thông qua luật cho phép các hãng tàu trang bị vũ khí và thuê nhân viên an ninh theo tàu.

Cha và con và người TQ

Lại một cuộc đụng độ nữa giữa tàu khảo sát đại dương của hải quân Mỹ và 'tàu đánh cá' của TQ. Những tàu này đã di chuyển áp sát ở khoảng cách nguy hiểm với tàu USNS Victorious trên vùng biển quốc tế ở Hoàng Hải. Con tàu khi đó đang thực hiện một 'công tác thường lệ' cách bờ biển TQ 170 dặm. Chiếc Victorious đã thực hiện các biện pháp phòng vệ: di chuyển né tránh, kéo còi báo động và phun vòi rồng về phía tàu TQ, nhưng không phun trực tiếp vào tàu.

Tuy nhiên, khác với lần đụng độ trước liên quan tới tàu Impeccable hồi tháng 3, lần này tàu Victorious đã liên lạc các tàu của chính quyền TQ gần đó yêu cầu hỗ trợ. Nó cho thấy sau vụ tàu Impeccable đã có một số thỏa thuận về cách giải quyết những vấn đề tương tự, ít nhất là từ cấp cao.

Điều đặc biệt là chiếc Impeccable là hậu duệ của Victorious. Chiếc USNS Victorious là chiến tàu đầu tiên của lớp tàu khảo sát đại dương cùng tên. Sau đó, lớp Impeccable ra đời, dựa trên Victorious.

Lớp Victorious gồm 4 chiếc: Victorious, Able, Effective và Loyal. Chiếc đầu tiên chính thức hoạt động vào 1991. Những tàu khảo sát đại dương này được dùng để thu thập tín hiệu âm thanh, phát hiện và theo dõi tàu ngầm. Thông tin sau đó được truyền về qua vệ tinh. Tàu có thiết kế thân đôi, tạo sự ổn định cao khi di chuyển với tốc độ chậm ngay cả khi biển động. Nó cũng giảm nguy cơ tàu bị lật khi có sóng lớn và tăng diện tích sàn tàu.

Tàu có 2 thiết bị cảm biến âm, kết hợp cả chủ động và thụ động. Thủy thủ đoàn 24-27 người, đa số là dân sự. Tàu không được vũ trang. Sức đẩy đến từ hệ thống diesel-điện, công suất 1600 mã lực. Tốc độ tối đa dưới 10 hải lý/h. Nếu tàu kéo theo giàn sonar thì giảm còn 3 hải lý. Thời gian hoạt động cho 1 chuyến tuần tra là 60 ngày. Tàu dài 72m, rộng 29m, lượng choán nước tối đa 3384 tân.

Lớp Impeccable được phát triển dựa trên Victoriuos nhưng lớn hơn và nhanh hơn. Chỉ có một con tàu của lớp này được đóng, chiếc USNS Impeccable. (Thường thì chiếc tàu đầu tiên của 1 lớp sẽ mang tên của lớp đó). Nó còn được trang bị những thiết bị thông tin liên lạc, định hướng, chỉ huy tiên tiến hơn so với Victorious. Thủy thủ đoàn gồm 25 nhân viên dân sự và 20 thủy thủ hải quân. Nó cũng không được vũ trang. Dài 85.8m, rộng 29.2m, lượng choán nước tối đa 5370 tấn. Công suất động cơ 5000 mã lực, tốc độ tối đa 13 hải lý/h.